HollisticWell - 12 Sesji Konsultacji Psychologicznych dla Kobiet: Program Skoncentrowany na Wzorcach Emocjonalnych w Żywieniu i Treningu

15 mar
4 minut(y) czytania

Kiedy kobiety decydują się „popracować nad sobą”, zazwyczaj skupiają się na strukturze. Nowy plan. Surowsza rutyna. Lepsza strategia. Więcej dyscypliny. Na chwilę może to wydawać się motywujące, ale bardzo często to, co zaburza konsekwencję, nie jest brakiem wiedzy. To emocjonalna warstwa pod zachowaniem.

Badania konsekwentnie pokazują, że stres wpływa na procesy decyzyjne i reguluje apetyt poprzez szlaki neuroendokrynne, w szczególności poprzez kortyzol i aktywność układu nagrody (Adam & Epel, 2007; Dallman, 2010). Pod wpływem stresu funkcje wykonawcze słabną, a natychmiastowa ulga staje się bardziej atrakcyjna niż cele długoterminowe. To nie kwestia motywacji, to kwestia biologii.

Podobnie badania nad jedzeniem emocjonalnym wskazują, że spożywanie jedzenia w odpowiedzi na stany emocjonalne jest silnie powiązane z trudnościami w regulacji emocji, a nie z głodem (Evers et al., 2018; Van Strien et al., 2016). Gdy napięcie wewnętrzne rośnie, a brak jest strategii jego przetwarzania, zachowania takie jak objadanie się, restrykcja, nadmierny trening czy wycofywanie się stają się narzędziami regulacyjnymi. To właśnie ten obszar psychologiczny obejmuje mój program konsultacji 12‑sesyjnych, HollisticWell.

Dlaczego warto skupić się na wzorcach emocjonalnych?

Bo zachowanie rzadko jest przypadkowe. Podstawowy model regulacji emocji Jamesa Grossa (Gross, 1998) pokazuje, że nasze reakcje na emocje rozwijają się etapami: wybór sytuacji, skupienie uwagi, interpretacja poznawcza i reakcja behawioralna. Większość z tych procesów zachodzi automatycznie. Kiedy pozostają nieuświadomione, doświadczamy ich konsekwencji, impulsywnego jedzenia, porzucania planów, sztywnego dietowania, bez zrozumienia ich źródła.

Tradycyjna kultura diet kładzie nacisk na kontrolę. Badania psychologiczne wskazują jednak istotną różnicę między restrykcją sztywną a elastyczną. Sztywna kontrola wiąże się z większą utratą hamulców i wyższym ryzykiem zachowań typu binge, podczas gdy restrykcja elastyczna koreluje z trwalszymi rezultatami i lepszym dobrostanem psychicznym (Westenhoefer, 1991; Smith et al., 1999). Problemem nie jest więc „brak dyscypliny”, lecz nieuświadomione wzorce regulacji emocji.

Co dzieje się podczas 12 sesji?

Program jest strukturalny, ale refleksyjny. W ciągu dwunastu konsultacji eksplorujemy:

wyzwalacze emocjonalne związane z jedzeniem i treningiem,
reakcje stresowe i ich wpływ fizjologiczny,
perfekcjonistyczne lub „wszystko albo nic” schematy poznawcze,
relację między obrazem ciała a kontrolą zachowań,
rozwój mechanizmów unikania i kompensacji.

Praca nie polega na narzucaniu zasad. Chodzi o zwiększenie świadomości i budowanie zdolności regulacyjnych. Badania nad treningami regulacji afektu, takie jak Affect Regulation Training Berking & Whitley (2014), pokazują, że umiejętności emocjonalne można wzmocnić w czasie poprzez systematyczne praktykowanie. Wzrost świadomości emocjonalnej naturalnie prowadzi do stabilizacji zachowań.

Klientki często zauważają, że jedzenie staje się mniej pilne, trening mniej karzący, a odpoczynek przestaje wywoływać poczucie winy. To nie powierzchowne zmiany — to konsekwencje bardziej uregulowanego układu nerwowego. Poza planami: ku stabilności psychicznej

Celem programu nie jest perfekcja, lecz stabilność. Jasność emocjonalna pozwala doświadczać stresu, frustracji czy rozczarowania bez automatycznego wpływu tych stanów na zachowanie. Zamiast reagować odruchowo, zaczynasz odpowiadać świadomie. Zamiast oscylować między restrykcją a utratą kontroli, zmierzasz ku elastyczności.

W kulturze, która nieustannie oferuje nowe plany, wyzwania i protokoły, głębia psychologiczna bywa niedoceniana. Tymczasem długotrwała zmiana zachowań jest konsekwentnie powiązana z zdolnością do samoregulacji, a nie wyłącznie z wiedzą. Wiedza informuje. Regulacja emocji podtrzymuje.

Jeśli czujesz, że „wiesz, co robić”, ale wciąż trudno Ci wdrożyć to w życie, brakującym elementem może być nie kolejna strategia, a procesy emocjonalne działające w tle. Program 12 sesji konsultacji psychologicznych został stworzony właśnie, aby się tym zająć.

Moje doświadczenia

Był jeden obszar, w którym czułam się silna i konsekwentna - trening. Ruch rzadko był problemem. Jeśli już, to raczej przekraczałam granice, niż robiłam za mało. Trenowałam często, intensywnie, czasem bardziej, niż moje ciało realnie potrzebowało. Dyscyplina w tym obszarze przychodziła mi naturalnie. Wysiłek był znajomy. Struktura dawała poczucie bezpieczeństwa.

Z odżywianiem bywało inaczej.

Były okresy, kiedy trzymałam dietę bardzo restrykcyjnie. Z precyzją. Z kontrolą. Monitorowałam to, co jem, byłam „na planie”, wszystko wydawało się uporządkowane i przewidywalne. Ale były też momenty, kiedy ta struktura się rozluźniała. Kiedy jadłam więcej, niż planowałam. Kiedy stres lub wewnętrzne napięcie wpływały na moje decyzje. Kiedy kontrast między „trzymam się” a „puszczam” był wyraźny. To nie była prosta historia o konsekwencji albo jej braku. To była zmienność. Dyscyplina w treningu, wahania w jedzeniu. Wysokie standardy przeplatane momentami odpuszczenia.

Z czasem zaczęłam rozumieć, że żadna z tych skrajności, czyli ani przekraczanie siebie w treningu, ani naprzemienne restrykcje i rozluźnienie w diecie, nie były przypadkowe. Obie były powiązane z regulacją emocji. Trening bywał sposobem rozładowania napięcia. Ścisła dieta dawała poczucie kontroli. A momenty jedzenia „ponad plan” często były sygnałem nagromadzonego przeciążenia, a nie braku wiedzy.

Zrozumienie siebie i swoich emocji zmieniło wszystko.

Nie dlatego, że stałam się perfekcyjna. Ale dlatego, że przestałam interpretować wahania jako słabość, a zaczęłam widzieć w nich informację. Ta psychologiczna zmiana sprawiła, że moja relacja z jedzeniem i ruchem stała się bardziej stabilna, mniej reaktywna i bardziej zintegrowana.

Wciąż kocham sport, ale podchodzę do niego z elastycznością, szacunkiem do ciała i świadomością emocji. Wędruję po górach. Biegam, bo sprawia mi to przyjemność. Zimą ćwiczę na siłowni. Uprawiam delikatną wspinaczke - via ferrata. Nurkuję. Poruszam się, bo kocham ruch, nie żeby sobie coś udowodnić. Ta zmiana nie pojawiła się przypadkowo przyszła wraz ze zrozumieniem psychologicznym. I właśnie dlatego stworzyłam program 12 sesji konsultacji psychologicznych dla kobiet, skoncentrowany na emocjach, zrozumieniu ich, żywieniu i treningu.

Pozdrawiam, Nath

Bibliografia:

Adam, T. C., & Epel, E. S. (2007). Stress, eating and the reward system. Physiology & Behavior, 91(4), 449–458.
Evers, C., Dingemans, A., Junghans, A. F., & Boevé, A. (2018). Feeling bad or feeling good – does emotion affect eating behavior? Current Opinion in Behavioral Sciences, 9, 13–17.
Gross, J. J. (1998). The emerging field of emotion regulation. Review of General Psychology, 2(3), 271–299.
Smith, C. F., et al. (1999). Flexible vs rigid dieting. International Journal of Eating Disorders, 26(1), 53–64.
Van Strien, T., et al. (2016). Emotional eating. Current Opinion in Behavioral Sciences, 9, 20–25.
Berking, M., & Whitley, B. (2014). Affect Regulation Training. Springer.