top of page

Trauma przez małe "t". Nadal Trauma.




 

Trauma przez małe "t" to kategoria doświadczeń, które mogą być trudne do zauważenia na pierwszy rzut oka, ale mają potencjał wpływania na rozwój emocjonalny, społeczny i poznawczy dziecka. Często wynika z różnych czynników, takich jak niedostateczne wsparcie emocjonalne, napięte relacje rodzinne, presja i oczekiwania oraz zaniedbanie emocjonalne. Dzieci mogą doświadczyć tego rodzaju traumy, gdy nie otrzymują odpowiedniego wsparcia emocjonalnego ze strony rodziców lub opiekunów, gdy są świadkami konfliktów w rodzinie, a także gdy czują się zaniedbane emocjonalnie. Dodatkowo, choć trauma relacyjna może być subtelniejsza w porównaniu do innych form traumatycznych doświadczeń, jej powtarzające się występowanie może prowadzić do poważnych skutków dla jednostki.


Każde dziecko może doświadczyć różnych form traumy przez małe "t", włączając w to:


1. Oszukiwanie:

Dzieci mogą doświadczać dezorientacji i poczucia zranienia, gdy zostają oszukane przez swoich rodziców. To może prowadzić do trudności z zaufaniem oraz kwestionowania rzeczywistości.


2. Nadmierny krytycyzm:

Stała krytyka może prowadzić do obniżonej samooceny i poczucia bezwartościowości u dzieci, co może negatywnie wpłynąć na ich rozwój emocjonalny i społeczny.


3. Niesprawiedliwe traktowanie:

Konsekwencje, które nie są adekwatne do przewinień dziecka, mogą prowadzić do poczucia niesprawiedliwości i zranienia. Dzieci mogą czuć się bezradne wobec sytuacji, które są poza ich kontrolą.


4. Bycie świadkiem przemocy:

Dzieci, które są świadkami przemocy w swoim otoczeniu, mogą doświadczać lęku, stresu i dezorientacji. To może prowadzić do trudności w budowaniu zdrowych relacji z innymi oraz do problemów emocjonalnych.


5. Przemoc intelektualna i emocjonalna:

Doświadczanie deprecjonowania i wyzwisk ze strony rodziców może prowadzić do niskiego poczucia własnej wartości i problemów z samoregulacją emocjonalną u dzieci.


6. Przemoc fizyczna:

Fizyczne znęcanie się nad dziećmi może prowadzić do urazów zarówno fizycznych, jak i psychicznych, oraz do wywoływania lęku i poczucia bezpieczeństwa.


7. Porzucenie:

Dzieci pozostawione same sobie lub opuszczone przez swoich opiekunów mogą doświadczać uczucia odrzucenia i samotności, co może prowadzić do trudności w budowaniu zaufania i relacji z innymi.


8. Nadużycia seksualne:

Nadużycia seksualne mogą prowadzić do poważnych problemów emocjonalnych i psychologicznych u dzieci, włączając w to traumę, lęk, wstyd i problem z nawiązywaniem zdrowych relacji interpersonalnych.



Różnice między dzieckiem radzącym sobie a dzieckiem przeżywającym trudności rozwojowe:


Wiek niemowlęcy/po niemowlęcy:

Dziecko radzące sobie zwykle jest spokojne i wrażliwe na oddziaływania rodzica, podczas gdy dziecko przeżywające trudności może być drażliwe, kapryśne i demonstruje wybuchy niekontrolowanej złości.


Okres przedszkolny:

Dziecko radzące sobie słucha poleceń opiekuna i przestrzega ustalonych reguł, podczas gdy dziecko przeżywające trudności może być oporne, nieprzestrzegające reguł i unikające kontaktu z innymi.


Okres wczesnoszkolny:

Dziecko radzące sobie posiada podstawowe zdolności do refleksji i potrafi się uspokoić, podczas gdy dziecko przeżywające trudności może działać impulsywnie, być przesadnie reaktywne na stres i nie potrafić się wyciszyć.


Okres adolescencji:

Dziecko radzące sobie potrafi radzić sobie z emocjami, angażować się w pozytywne zajęcia z rówieśnikami i utrzymuje zdrowe relacje z rodziną, podczas gdy dziecko przeżywające trudności może mieć częste wybuchy gniewu, angażować się w negatywne zachowania rówieśników i tworzyć niewłaściwe relacje intymne.


Zasady funkcjonowania rodziny zapobiegające kryzysom:


Rodzina jako zabezpieczenie przed kryzysem:

Bliska relacja między rodzicami a dziećmi, przewidywalne zwyczaje i rytuały w rodzinie, pozytywne interakcje między rodzicem a dzieckiem oraz zdolność rodziny do rozwiązywania konfliktów.


Rodzina jako źródło kryzysu:

Chłodna relacja między rodzicem a dzieckiem, brak zwyczajów i rytuałów w rodzinie, negatywne interakcje między rodzicem a dzieckiem oraz brak zdolności rodziny do rozwiązywania konfliktów.


Przykłady konkretnych strategii wsparcia:

-Zachęcanie do regularnej otwartej komunikacji z dzieckiem.

-Stwarzanie bezpiecznego przestrzennego i emocjonalnego środowiska w domu poprzez ustanowienie rutyn.

-Zachęcanie do udziału w terapii rodzinnej lub indywidualnej.

-Szukanie wsparcia w lokalnych organizacjach pozarządowych oferujących usługi terapeutyczne.

 

Informację, zawarte powyżej opracowano na podstawie Podręcznika dla rodziców i terapeutów: Trening umiejętności dla dzieci z zachowaniami problemowymi autorstwa M. Bloomquist (2011).

 

Zwrócenie uwagi na znaczenie samoopieki i dbania o siebie jest niezmiernie istotne, zwłaszcza dla opiekunów, nauczycieli i innych osób dorosłych, którzy są kluczowymi wsparciami dla dzieci w przezwyciężaniu traumy. Dla nich istotne jest zrozumienie swoich granic emocjonalnych i fizycznych oraz umiejętność wyrażania swoich potrzeb, co przyczynia się do zachowania równowagi emocjonalnej i zapobiegania wypaleniu zawodowemu. Regularna praktyka samoświadomości, takie jak medytacja czy trening, może pomóc w radzeniu sobie ze stresem i negatywnymi emocjami. Poszukiwanie wsparcia społecznego jest ważne, dlatego opiekunowie i nauczyciele powinni mieć dostęp do grup wsparcia zawodowego czy terapeutów. Odpowiednia ilość snu, aktywność fizyczna, hobby i czas na relaks są nieodzowne dla zachowania równowagi życiowej. Zachęcanie do kontynuowania zainteresowań i pasji pozwala na znalezienie źródeł radości i satysfakcji poza pracą. Korzystanie z profesjonalnej pomocy terapeutycznej jest również istotne, gdyby pojawiła się taka potrzeba. Poprzez dbanie o własne zdrowie psychiczne i emocjonalne, opiekunowie i nauczyciele mogą być bardziej efektywnymi wsparciami dla dzieci, pomagając im w przezwyciężaniu traumy i rozwijaniu zdrowych strategii radzenia sobie.



Dorosłe osoby, które doświadczyły traumy w dzieciństwie, często mają trudności z radzeniem sobie ze stresem, niskim poczuciem wartości, problemami z zaufaniem i utrzymywaniem zdrowych relacji, co może prowadzić do powtarzających się wzorców zachowań. Dlatego istotne jest, aby znalazły wsparcie w postaci terapii indywidualnej lub grupowej, rozwijając umiejętności radzenia sobie ze stresem i budowania zdrowego poczucia własnej wartości.


Dorośli również mogą przyczyniać się do traum relacyjnych w stosunku do innych dorosłych. To może mieć miejsce w różnych sferach życia, włączając w to relacje partnerskie, rodzinne, zawodowe czy społeczne. Nadmierny krytycyzm, brak szacunku, manipulacja emocjonalna, przemoc psychiczna czy fizyczna to tylko niektóre przykłady zachowań, które mogą prowadzić do traumatycznych doświadczeń w relacjach międzyludzkich. Ponadto, traumy z przeszłości, nieprzetworzone emocje czy niespełnione oczekiwania mogą wpływać na sposób, w jaki dorośli komunikują się ze sobą i jak budują relacje, co tworzy w jakimś sensie zamknięte koło. Dlatego istotne jest, aby głównie dorośli zdawali sobie sprawę z potencjalnych skutków swoich działań i starali się budować zdrowe, wspierające relacje oparte na szacunku, empatii i otwartej komunikacji, poprzez rozwijanie umiejętności rozwiązywania konfliktów i dbanie o własne zdrowie emocjonalne. Dzięki temu mogą zmniejszyć ryzyko wywoływania traum relacyjnych zarówno u siebie, jak i u innych ludzi, w tym dzieci.


Dodatkowo, regularna praktyka samoświadomości, takie jak medytacja, joga czy terapia poznawczo-behawioralna, może pomóc w radzeniu sobie z negatywnymi skutkami traumy i wspieraniu procesu zdrowienia. Wsparcie społeczne, takie jak grupy wsparcia oraz bliscy przyjaciele, również odgrywają istotną rolę w procesie zdrowienia i adaptacji, zapewniając emocjonalne wsparcie i zrozumienie.


W społeczeństwie istnieje wiele instytucji, organizacji pozarządowych, grup wsparcia i programów terapeutycznych, które są dostępne dla dzieci i ich rodzin, aby pomóc im w procesie leczenia i zdrowego rozwoju. Te zasoby oferują różnorodne formy wsparcia, które mogą być dostosowane do indywidualnych potrzeb i sytuacji każdej rodziny.


Wierzymy, że zwiększenie świadomości i wsparcia dla dzieci dotkniętych traumą przez małe "t" może mieć pozytywny wpływ na ich życie i przyszłość. Zachęcamy do podejmowania działań na rzecz zmiany społecznej i tworzenia otoczenia, w którym dzieci mogą rosnąć i kwitnąć.


Więcej informacji:

  1. ,,Kryzys psychologiczny. Poradnik dla rodziców i dzieci" Dr. Ewa Odachowska (Warszawa 2018)

17 wyświetleń

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie

Comments


bottom of page